Đạm quan trọng thế nào cho sự phát triển của trẻ nhỏ?
Chất đạm là một trong những đại phân tử, cấu thành từ một hay nhiều mạch acid amine. Có 9 amin thiết yếu, bao gồm valine, leucine, isoleucine, threonine, methionin, phenylalanine, tryptophan, lysine và histidine trong tổng số 20 acid amine mà cơ thể cần.
Đạm là một trong bốn nhóm chất quan trọng nhất cần cung cấp cho cơ thể. Nó là nguyên liệu nền tảng để xây nên mô, tế bào cho các cơ quan; là chất dinh dưỡng thiết yếu để hình thành và duy trì cơ bắp; là thành phần các kháng thể giúp phòng chống bệnh tật; tạo nên các nội tiết tố, men tiêu hóa và cung cấp năng lượng để duy trì chức năng cơ thể…
Thiếu hụt đạm sẽ dẫn đến nguy cơ chậm tăng trưởng, suy dinh dưỡng, rối loạn chức năng nhiều cơ quan, suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Nhu cầu về đạm ở trẻ
Có hai nguồn đạm chính là đạm từ động vật và đạm từ thực vật. Ở trẻ em, nhu cầu về đạm và nguồn đạm rất quan trọng ở 5 năm đầu đời. Tuy nhiên, nhu cầu này sẽ thay đổi theo lứa tuổi như bảng dưới đây[1]:
| Nhóm tuổi | Tỷ lệ % năng lượng từ protein | Nhu cầu khuyến nghị Chất đạm (Protein) (RDA,g/ngày) NPU=70% | Yêu cầu tỷ lệ protein động vật/protein tổng số (%) | |||
| Nam | Nữ | |||||
| (g/kg/ngày) | (g/ngày) | (g/kg/ngày) | (g/ngày) | |||
| 0-5 tháng | 1.86 | 11 | 1.86 | 11 | 100 | |
| 6-8 tháng | 13-20 | 2.22 | 18 | 2.22 | 18 | ≥ 70 |
| 9-11 tháng | 13-20 | 2.22 | 20 | 2.22 | 20 | ≥ 70 |
| 1-2 tuổi | 13-20 | 1.63 | 20 | 1.63 | 19 | ≥ 60 |
| 3-5 tuổi | 13-20 | 1.55 | 20 | 1.55 | 25 | ≥ 60 |
Trẻ dưới 6 tháng tuổi chỉ cần đạm từ động vật. Đó là lý do vì sao trẻ chỉ cần bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời. Khẩu phần trẻ nhỏ luôn cần tỷ trọng đạm động vật/đạm thực vật cao hơn người lớn. Hãy cùng tìm hiểu về thành phần đạm trong sữa nhé.
Các loại đạm có trong sữa
Đạm từ sữa có hai loại, casein và whey. Đạm whey có thể được tách ra từ sữa hoặc được tạo thành như một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất phô mai. Đạm whey được coi là một loại đạm hoàn chỉnh vì nó chứa nhiều acid amin thiết yếu.
Loại đạm này được phát hiện từ rất lâu và có những đặc tính khác biệt so với những nguồn đạm khác. Nó dễ hòa tan, giải phóng acid amin nhanh, nên được hệ tiêu hóa hấp thụ vào máu và đi thẳng tới cơ quan đích, cung cấp nguyên liệu để tổng hợp protein nhanh chóng.
Còn đạm casein có đặc tính vón cục trong môi trường acid dạ dày, giải phóng acid amin cho cơ thể chậm hơn, thời gian tồn lưu ở dạ dày lâu hơn, nên tốc độ hấp thu vào máu cũng chậm hơn, nhưng là loại đạm giúp tăng hấp thu calcium trong sữa[2].
Tỷ lệ đạm trong sữa tối ưu cho trẻ nhỏ
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cần nhiều năng lượng và nguyên vật liệu để phát triển cơ thể nhanh, nên việc cung cấp đạm cũng cần nhanh và nhiều để đáp ứng nhu cầu cho trẻ.
Tuy nhiên, do hệ tiêu hóa của bé còn non nớt, nên trẻ cần sử dụng sữa có đạm whey vượt trội, để giúp trẻ tiêu hóa, hấp thu nhanh hơn.
Sữa mẹ là tiêu chuẩn vàng về các chất dinh dưỡng dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trong những năm tháng đầu đời. Sữa có công thức càng giống với sữa mẹ, càng phù hợp cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Trong sữa mẹ, tỷ trọng đạm whey/casein là khoảng 60/40. Trong khi sữa bò, đạm casein lại chiếm đến 77-82%. Do đó, một trong những điều chỉnh đầu tiên giúp sữa bò tương tự sữa mẹ là bổ sung thêm đạm whey để tạo ra các công thức phù hợp cho trẻ.
Nói chung, đạm là dưỡng chất đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ, nhưng cần sử dụng nguồn đạm động thực/vật và tỷ trọng whey/casein thích hợp để đảm bảo khả năng phát triển tối ưu cho các bé.
